ਪੀਜੀਆਈ ਵਲੋਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਸਬੰਧੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ

ਸਮਰਾਲਾ, (ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ) ਪੀਜੀਆਈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵੱਲੋਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਰਪੇਸ਼ ਮਾਨਸਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਭਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 120 ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ, ਕਾਊਂਸਲਰ, ਬਾਲ ਰੋਗ ਮਾਹਿਰ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ, ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਪੀਜੀਆਈਐਮਈਆਰ, ਏਮਜ਼ ਮੋਹਾਲੀ, ਐਮਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਐਮਸੀਐਮ ਡੀਏਵੀ ਕਾਲਜ, ਫੋਰਟਿਸ ਅਤੇ ਪਲਾਕਸ਼ਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਨੇ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦਿਮਾਗ, ਬਚਪਨ ਦੇ ਮਾੜੇ ਤਜਰਬੇ, ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਤੇ ਅਸਵੀਕਾਰ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ, ਵੇਪਿੰਗ ਅਤੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਸਵੈ-ਨੁਕਸਾਨ, ਮਨੋ-ਸਮਾਜਿਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਨਿਊਰੋਡਾਇਵਰਸ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ
ਡਾ. ਭਵਨੀਤ ਭਾਰਤੀ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਮੁਖੀ, ਸੋਸ਼ਲ ਪੀਡੀਆਟ੍ਰਿਕਸ, ਐਡਵਾਂਸਡ ਪੀਡੀਆਟ੍ਰਿਕਸ ਸੈਂਟਰ, ਪੀਜੀਆਈਐਮਈਆਰ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ “ਹਿਡਨ ਇਨ ਪਲੇਨ ਸਾਈਟ: ਐਡੋਲੈਸੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਐਡਵਰਸ ਚਾਈਲਡਹੁੱਡ ਐਕਸਪੀਰੀਅੰਸਿਜ਼” ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਕੂਲ-ਅਧਾਰਤ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਿਰੀਖਣ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਏ ਸੀ ਈ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਅਤੇ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ, ਲਚਕੀਲਾਪਣ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਟਰਾਮਾ-ਇਨਫਾਰਮਡ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਵੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਏ ਸੀ ਈ ਵਿੱਚ ਬਚਪਨ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਤਣਾਅ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਵਨਾਤਮਕ, ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਅਣਗਹਿਲੀ ਅਤੇ ਨਾ-ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਘਰੇਲੂ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਗਰੀਬੀ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਹਿੰਸਾ, ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ, ਅਪੰਗਤਾ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਾ-ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਿਤੀਆਂ ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਡਾ. ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਤਜਰਬੇ ਅਕਸਰ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਜੋ ਕਲਾਸਰੂਮ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪਚਾਪ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਹਮਲਾਵਰਤਾ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦੋਸਤਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋਖਮ ਭਰੇ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਮੁਸੀਬਤ ਚੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਏ ਸੀ ਈ ਸਕੋਰ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਲਈ ਇੱਕ ਲੇਬਲ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਗੋਂ, ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੁਰੱਖਿਆਤਮਕ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੂੰ ਗਿਣਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸਲ ਟੀਚਾ ਜਲਦੀ ਪਛਾਣ, ਬਿਹਤਰ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸਹਾਇਕ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਲਚਕੀਲੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਹਨ। ਸਕੂਲ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਸਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਦੌਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਪਲਾਸਟੀਸਿਟੀ ਅਤੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਦੌਰ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਪ੍ਰਭਜੋਤ ਮਾਹੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ, ਅਸਵੀਕਾਰ ਅਤੇ ਲਚਕੀਲੇਪਣ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਨੁਕਸਾਨ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਡਾ. ਨਿਧੀ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ, ਵੇਪਿੰਗ ਅਤੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਏਮਜ਼ ਮੋਹਾਲੀ ਵਿਖੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਿਰਕ ਨੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਵਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿੰਡੋ ਵਜੋਂ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ, ਡਿਜੀਟਲ ਜੋਖਮਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਮਨਜੀਤ ਸਿੱਧੂ, ਡਾ. ਮਹਿਰਾਜ ਸੰਧੂ (ਫੋਰਟਿਸ ਮੋਹਾਲੀ) ਅਤੇ ਡਾ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ, (ਪਲਾਕਸ਼ਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ) ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨੇ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਡਿਜੀਟਲ ਸਮਾਜਿਕ ਦੁਨੀਆ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ, ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।